పార్లమెంటు శీతాకాల సమావేశాల్లో అణుశక్తి బిల్లుతో సహా పది కొత్త బిల్లులను ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉందని లోక్‌సభ బులెటిన్ శనివారం నివేదించింది. అణుశక్తి బిల్లు ప్రైవేట్ కంపెనీలు అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి కూడా అనుమతిస్తుందని తెలిపింది.

ప్రస్తుతం దేశంలోని అన్ని అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లను ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్న కంపెనీలు (NPCIL వంటివి) నిర్మిస్తున్నాయి. కొత్త బిల్లుకు సవరణలు ప్రైవేట్ కంపెనీలు (భారతీయ మరియు విదేశీ) అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తిలోకి ప్రవేశించడానికి అనుమతిస్తాయి.

ఈ సమావేశాల్లో ప్రవేశపెట్టనున్న రెండవ ప్రధాన బిల్లు భారత ఉన్నత విద్యా కమిషన్ బిల్లు. ఈ బిల్లు వివిధ సంస్థలను (UGC, AICTE, NCTE) రద్దు చేసి, వాటిని ఒకే కమిషన్‌గా మారుస్తుంది.

పార్లమెంటు శీతాకాల సమావేశాలు డిసెంబర్ 1 నుండి డిసెంబర్ 19 వరకు జరుగుతాయి. 19 రోజులలో 15 సమావేశాలు జరుగుతాయి.

ప్రవేశపెట్టబోయే ముఖ్యమైన బిల్లులలో ఎలాంటి మార్పులు ఉంటాయి?

1. అణు రంగానికి ప్రధాన మార్పు : లోక్‌సభ బులెటిన్ ప్రకారం, అణుశక్తి బిల్లు భారతదేశంలో అణుశక్తి వినియోగం, నియంత్రణ మరియు నియంత్రణ కోసం కొత్త చట్రాన్ని అందిస్తుంది. అణు రంగంలోకి ప్రైవేట్ కంపెనీలు ప్రవేశించడానికి ఇది మొదటిసారి అవుతుంది. ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఇప్పుడు అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయగలవు.
2. ఉన్నత విద్యా కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి బిల్లు కూడా సిద్ధంగా ఉంది : ప్రభుత్వం భారత ఉన్నత విద్యా కమిషన్ బిల్లును కూడా ప్రవేశపెడుతుంది. కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలకు మరింత స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం మరియు వ్యవస్థను పారదర్శకంగా మార్చడం దీని లక్ష్యం. ఈ సంస్థలు (UGC, AICTE, NCTE) రద్దు చేయబడి ఒకే కమిషన్‌గా విలీనం చేయబడతాయి.
3. హైవే భూసేకరణ వేగవంతం చేయాలి : జాతీయ రహదారుల (సవరణ) బిల్లు భూసేకరణ ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తుంది మరియు మరింత పారదర్శకంగా చేస్తుంది, తద్వారా జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టులలో జాప్యాలు తగ్గుతాయి.
4. కంపెనీల చట్టం మరియు LLP చట్టంలో మార్పులు : ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ లా (సవరణ) బిల్లు, 2025 ను ప్రవేశపెట్టడానికి సన్నాహాలు చేస్తోంది, ఇది కంపెనీల చట్టం 2013 మరియు LLP చట్టం 2008 లను సవరించడం ద్వారా వ్యాపార సౌలభ్యాన్ని మరింత సులభతరం చేస్తుంది.
5. ఒకే బిల్లులో అన్ని మార్కెట్ చట్టాలు : సెక్యూరిటీస్ మార్కెట్స్ కోడ్ బిల్లు, 2025 సెబీ చట్టం, డిపాజిటరీల చట్టం మరియు సెక్యూరిటీస్ కాంట్రాక్ట్స్ చట్టాన్ని కలిపి ఒక సరళమైన చట్టాన్ని రూపొందించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
6. రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు : 131వ రాజ్యాంగాన్ని సవరించడానికి ఒక ప్రతిపాదన చేయబడుతుంది. ఈ బిల్లు, ప్రత్యేకంగా, చండీగఢ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాన్ని రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 240 పరిధిలోకి తీసుకువస్తుంది. ఆర్టికల్ 240 ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వం చట్ట హోదా కలిగిన కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు నిబంధనలు చేయవచ్చు.
7. కంపెనీలపై వివాదాల వేగవంతమైన పరిష్కారం : కంపెనీలు మరియు వ్యక్తుల మధ్య వివాదాలు తరచుగా కోర్టులో సంవత్సరాల తరబడి ఉంటాయి. ఆర్బిట్రేషన్ మరియు రాజీ (సవరణ) బిల్లు, 2025 మధ్యవర్తిత్వ అవార్డులను సవాలు చేసే ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం మరియు వివాదాల వేగవంతమైన పరిష్కారాన్ని సులభతరం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఈ సంవత్సరం, పార్లమెంటు శీతాకాల సమావేశాలు డిసెంబర్ 1 నుండి డిసెంబర్ 19 వరకు జరుగుతాయి. మొత్తం 19 రోజుల పాటు 15 సమావేశాలు జరుగుతాయి. గతంలో, పార్లమెంటు వర్షాకాల సమావేశాలు జూలై 21 నుండి ఆగస్టు 21 వరకు జరిగాయి. సమావేశాల మొదటి రోజున, అప్పటి రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్ జగదీప్ ధంఖర్ రాజీనామా చేశారు. ఆ తర్వాత బీహార్‌లో స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR)పై ప్రతిపక్షాల నిరసనల కారణంగా మొత్తం సమావేశానికి అంతరాయం కలిగింది. వర్షాకాల సమావేశాల్లో మొత్తం 21 సమావేశాలు జరిగాయి.

లోక్‌సభలో 120 గంటల చర్చ జరగాల్సి ఉండగా, కేవలం 37 గంటలే చర్చలు జరిగాయి. రాజ్యసభలో కేవలం 41 గంటలు మాత్రమే చర్చ జరిగింది. లోక్‌సభ, రాజ్యసభలో మొత్తం 27 బిల్లులు ఆమోదించబడ్డాయి. అరెస్టు చేయబడిన ప్రధానమంత్రి, ముఖ్యమంత్రిని తొలగించే రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఎక్కువగా చర్చించబడింది. దీనిని జెపిసికి నివేదించాలనే ప్రతిపాదన ఆమోదించారు.