ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో భారీ అణు విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ స్థాపనకు అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. దేశంలోని అగ్ర విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సంస్థ ఎన్‌టీపీసీ (NTPC) రాష్ట్రంలో అణు విద్యుత్ ప్లాంట్ ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేస్తోంది. 700 మెగావాట్లు, 1000 మెగావాట్లు, 1600 మెగావాట్ల సామర్థ్యంతో అనేక అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను దేశవ్యాప్తంగా ఏర్పాటు చేసే ప్రక్రియలో భాగంగానే ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పరిశీలిస్తున్నారు.

ఎన్‌టీపీసీ అధికారులు ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, బిహార్ వంటి రాష్ట్రాల్లో అనువైన ప్రదేశాలను గుర్తించే పనిలో ఉన్నారు. ఈ ప్రాజెక్టులు సాధ్యమైన ప్రాంతాలను అటామిక్ ఎనర్జీ రెగ్యులేటరీ బోర్డు (AERB) ఆమోదించిన తర్వాతే నిర్మాణం చేపడతారని తెలుస్తోంది.

2047 నాటికి 100 గిగావాట్ల అణు విద్యుత్ లక్ష్యం

భారత్ భవిష్యత్ ఇంధన భద్రతను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం 2047 నాటికి 100 గిగావాట్లు అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయాలనే లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించింది. అందులో ఎన్‌టీపీసీ 30 గిగావాట్లు, అంటే మొత్తం లక్ష్యంలో 30% వాటా సాధించాలని లక్ష్యసాధనలో ముందుకు సాగుతోంది.

పెట్టుబడులు, నిర్మాణ వ్యవధి

ఒక 1 గిగావాట్ అణు విద్యుత్ ప్లాంట్‌కు సుమారు ₹15,000 నుండి ₹20,000 కోట్లు వరకు పెట్టుబడి అవసరమవుతుందని అంచనా. ప్లాంట్ నిర్మాణం ప్రారంభించిన తరువాత విద్యుత్ ఉత్పత్తి మొదలుకావడానికి కనీసం 3 ఏళ్ల సమయం పడుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. పెద్ద మౌలిక వేదికల నిర్మాణం, భద్రతా ప్రమాణాలు, పరికరాల సరఫరా వంటి అంశాల వల్ల ఈ వ్యవధి పెరిగే అవకాశం కూడా ఉంది.

యురేనియం సరఫరా – కీలక ఒప్పందం

అణు విద్యుత్ ప్లాంట్లకు అత్యవసరమైన ముడి పదార్థం యురేనియం. దీనిని సేకరించడానికి ఎన్‌టీపీసీ దేశీయంగా మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచ మార్కెట్లను కూడా పరిశీలిస్తోంది. ఈ దిశగా సంస్థ ఇటీవల యురేనియం కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (UCIL)తో కీలకమైన వాణిజ్య–సాంకేతిక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
ఈ ఒప్పందం ద్వారా

• యురేనియం సరఫరా,

• అణు ప్లాంట్ల నిర్మాణానికి అవసరమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం,

• నిర్వహణ వ్యవస్థల అభివృద్ధి
  వంటి అంశాల్లో సహకారం లభించనుంది.

స్థానికంగా ఉపాధి అవకాశాలు

ప్రాజెక్టులు అమలు అయిన తరువాత స్థానికంగా ప్రత్యక్ష–పరోక్ష ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయని అంచనాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నిర్మాణ దశలో భారీ స్థాయిలో కార్మికులు, సాంకేతిక నిపుణులు అవసరమవుతారు. భవిష్యత్‌లో ప్లాంట్ నిర్వహణ, భద్రత, ఇంజినీరింగ్ సేవలు వంటి రంగాల్లో శాశ్వత ఉద్యోగాలు కూడా అందుబాటులోకి వస్తాయి. 

అణు విద్యుత్ అంటే ఏమిటి? 

అణు విద్యుత్ అనేది అణు విభజన (Nuclear Fission) ప్రక్రియ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడే స్వచ్ఛమైన, స్థిరమైన విద్యుత్.

• యురేనియం అణువులను విభజించినప్పుడు విపరీతమైన వేడి ఉత్పత్తి అవుతుంది.

• ఆ వేడి ద్వారా ఆవిరి కల్పించి టర్బైన్‌లను తిప్పడం ద్వారా విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తారు.

• ఇది కర్బన ఉద్గారాలు చాలా తక్కువగా ఉండే సాంకేతికత.

ప్రయోజనాలు:

• భారీ స్థాయిలో నిరంతర విద్యుత్ ఉత్పత్తి

• వాతావరణ కాలుష్యం తక్కువ

• శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారాన్ని తగ్గిస్తుంది

సవాళ్లు:

• ప్లాంట్ నిర్మాణ ఖర్చు ఎక్కువ

• అధిక భద్రతా ప్రమాణాలు కావాలి

• అణు వ్యర్థాల నిర్వహణ ఒక కీలక సమస్య

భారత ఇంధన భవిష్యత్‌లో అణు విద్యుత్ కీలకపాత్ర పోషించబోతున్న నేపథ్యంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాజెక్ట్‌ స్థాపన జరిగితే రాష్ట్ర అభివృద్ధికి కొత్త దిక్సూచి కానుంది.